เพิ่งติดตั้งอินเทอร์เน็ตไฟเบอร์มาใหม่ๆ แต่กลับพบว่าปัญหาเน็ตบ้านทรูช้ากว่าที่คาดหวังไว้ใช่ไหมครับ? อาการนี้เป็นเรื่องที่พบได้บ่อยและมักสร้างความหงุดหงิดไม่น้อย แต่ข่าวดีคือสาเหตุส่วนใหญ่มักไม่ได้มาจากสัญญาณหลักที่ส่งมาไม่ดี แต่อยู่ที่ปัจจัยแวดล้อมภายในบ้านของเราเอง ซึ่งเราสามารถตรวจสอบและแก้ไขได้ด้วยตัวเองในเบื้องต้น
สรุปเรื่องสำคัญสั้นๆ
- ตำแหน่ง Router คือหัวใจ: การวาง Router ในที่อับสัญญาณ เช่น หลังทีวี ในตู้ หรือมุมห้อง เป็นสาเหตุอันดับต้นๆ ที่ทำให้ WiFi ช้า
- WiFi ไม่เท่ากับความเร็วเต็มแพ็กเกจ: ความเร็วที่ทดสอบผ่าน WiFi จะลดทอนลงตามระยะทาง สิ่งกีดขวาง และการรบกวนเสมอ การทดสอบที่แม่นยำที่สุดคือผ่านสาย LAN
- อุปกรณ์ที่ใช้มีผลอย่างมาก: โทรศัพท์มือถือหรือคอมพิวเตอร์รุ่นเก่า อาจไม่รองรับมาตรฐาน WiFi ใหม่ๆ (เช่น WiFi 6) ทำให้รับความเร็วได้ไม่เต็มที่
- คลื่น 2.4 GHz vs 5 GHz: คลื่น 5 GHz ให้ความเร็วสูงกว่าแต่ระยะสั้น เหมาะกับอุปกรณ์ที่ต้องการความเร็วสูงและอยู่ใกล้ Router ส่วน 2.4 GHz ไปได้ไกลกว่าแต่ช้ากว่า
- การ Reboot อุปกรณ์: การปิด-เปิด Router และอุปกรณ์ที่เชื่อมต่อใหม่ เป็นวิธีแก้ปัญหาเบื้องต้นที่ง่ายและได้ผลดีที่สุดในหลายๆ กรณี
ทำความเข้าใจเรื่อง “ความเร็ว” ก่อนแก้ปัญหา
ก่อนที่เราจะไปเจาะลึกถึงสาเหตุ สิ่งสำคัญคือการทำความเข้าใจตรงกันว่า “ความเร็วอินเทอร์เน็ต” ที่ระบุในแพ็กเกจ เช่น 1000/500 Mbps นั้น คือความเร็วสูงสุดที่ส่งตรงจากผู้ให้บริการมายัง Router ของเรา แต่ความเร็วที่เราใช้งานได้จริงผ่าน WiFi บนอุปกรณ์ต่างๆ เช่น มือถือ หรือโน้ตบุ๊ก จะได้รับน้อยกว่านั้นเสมอ นี่ไม่ใช่ความผิดปกติ แต่เป็นธรรมชาติของเทคโนโลยีไร้สาย
ปัจจัยที่ทำให้ความเร็ว WiFi ลดลง ได้แก่:
- ระยะห่างจาก Router: ยิ่งไกล สัญญาณยิ่งอ่อน ความเร็วยิ่งลดลง
- สิ่งกีดขวาง: กำแพงคอนกรีต, ประตู, เฟอร์นิเจอร์ขนาดใหญ่, ตู้ปลา ล้วนบั่นทอนสัญญาณ WiFi
- สัญญาณรบกวน: สัญญาณ WiFi จากบ้านข้างๆ, คลื่นไมโครเวฟ, อุปกรณ์ Bluetooth ก็สามารถรบกวนสัญญาณกันเองได้
- มาตรฐานของอุปกรณ์: อุปกรณ์ที่รองรับ WiFi 6 (802.11ax) จะทำความเร็วได้ดีกว่าอุปกรณ์ที่รองรับแค่ WiFi 5 (802.11ac) หรือเก่ากว่านั้นมาก
สาเหตุหลักที่ทำให้เน็ตบ้านทรูช้าหลังติดตั้ง
เมื่อเข้าใจธรรมชาติของ WiFi แล้ว เรามาดูกันว่าสาเหตุยอดฮิตที่ทำให้เน็ตช้าหลังติดตั้งใหม่ๆ มีอะไรบ้าง
1. ตำแหน่งการวาง Router ไม่เหมาะสม
นี่คือสาเหตุอันดับหนึ่งที่พบบ่อยที่สุด ช่างอาจติดตั้ง Router ในจุดที่สะดวกต่อการเดินสายไฟเบอร์ แต่จุดนั้นอาจไม่ใช่จุดที่ดีที่สุดสำหรับการกระจายสัญญาณ WiFi ตำแหน่งที่ควรหลีกเลี่ยงอย่างยิ่งคือ:
- วางบนพื้น: สัญญาณ WiFi กระจายออกรอบตัวในลักษณะคล้ายโดนัท การวางบนพื้นทำให้สัญญาณครึ่งหนึ่งจมลงดินไปโดยเปล่าประโยชน์
- ในตู้หรือชั้นวางทึบ: วัสดุต่างๆ จะกั้นสัญญาณไม่ให้กระจายออกไปได้ดี
- หลังทีวี หรือใกล้เครื่องใช้ไฟฟ้าขนาดใหญ่: อุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์อื่นๆ สามารถสร้างคลื่นรบกวนได้
- มุมอับของบ้าน: ทำให้สัญญาณกระจายไปไม่ทั่วถึงพื้นที่ส่วนใหญ่
จุดที่ดีที่สุดคือ: กลางบ้าน, บนที่สูงประมาณ 1-1.5 เมตร และอยู่ในที่โล่งแจ้งที่สุดเท่าที่จะทำได้
2. การตั้งค่า Router ยังไม่เหมาะสม
Router ที่ได้จากทรูมักมีการตั้งค่าพื้นฐานมาให้ ซึ่งอาจยังไม่ดีที่สุดสำหรับสภาพแวดล้อมในบ้านของเรา โดยเฉพาะการตั้งค่า Band Steering ที่รวมชื่อ WiFi คลื่น 2.4 GHz และ 5 GHz เป็นชื่อเดียวกัน แม้จะสะดวก แต่บางครั้งอุปกรณ์อาจสลับไปจับคลื่น 2.4 GHz ที่ช้ากว่าโดยอัตโนมัติแม้จะอยู่ใกล้ Router ก็ตาม การวิธีเปลี่ยนชื่อ WiFi และรหัสผ่านเน็ตบ้านทรู เพื่อแยกชื่อคลื่นทั้งสองออกจากกัน จะช่วยให้เราเลือกเชื่อมต่อกับคลื่น 5 GHz ที่เร็วกว่าได้โดยตรง
3. มีอุปกรณ์เชื่อมต่อมากเกินไป หรือมีอุปกรณ์เก่าในเครือข่าย
บ้านสมัยใหม่มีอุปกรณ์ที่เชื่อมต่อ WiFi จำนวนมาก ตั้งแต่สมาร์ทโฟน แท็บเล็ต คอมพิวเตอร์ ไปจนถึงสมาร์ททีวี กล้องวงจรปิด และเครื่องใช้ไฟฟ้าอัจฉริยะ หากมีอุปกรณ์เชื่อมต่อพร้อมกันจำนวนมาก อาจทำให้เกิดความหนาแน่นในช่องสัญญาณ นอกจากนี้ หากมีอุปกรณ์รุ่นเก่ามากๆ (เช่น มาตรฐาน WiFi 4) เชื่อมต่ออยู่ อาจทำให้ประสิทธิภาพโดยรวมของเครือข่ายลดลงได้
4. ปัญหาจากอุปกรณ์ของผู้ใช้เอง (Client Devices)
บางครั้งปัญหาไม่ได้อยู่ที่ Router แต่อยู่ที่อุปกรณ์ของเราเอง คอมพิวเตอร์หรือโน้ตบุ๊กอาจมีไดรเวอร์การ์ดแลน (Network Driver) ที่เก่าเกินไป หรือสมาร์ทโฟนอาจมีปัญหาซอฟต์แวร์ การอัปเดตระบบปฏิบัติการและไดรเวอร์ให้เป็นเวอร์ชันล่าสุดอยู่เสมอสามารถช่วยแก้ปัญหานี้ได้
วิธีตรวจสอบและแก้ไขปัญหาเน็ตบ้านทรูช้าด้วยตัวเอง
เมื่อรู้สาเหตุแล้ว ลองทำตามขั้นตอนเหล่านี้เพื่อตรวจสอบและแก้ไขปัญหาด้วยตัวเอง
ขั้นตอนการแก้ปัญหาเน็ตช้าเบื้องต้น
- ทดสอบความเร็วผ่านสาย LAN: เป็นวิธีที่ดีที่สุดในการตัดปัญหาเรื่อง WiFi ออกไปก่อน ให้ใช้คอมพิวเตอร์หรือโน้ตบุ๊กต่อสาย LAN เข้ากับ Router โดยตรง แล้วทดสอบความเร็ว หากความเร็วที่ได้ใกล้เคียงกับแพ็กเกจที่สมัคร แสดงว่าตัวสัญญาณหลักปกติ ปัญหาอยู่ที่ระบบ WiFi ภายในบ้าน
- Reboot Router: ปิดสวิตช์หรือถอดปลั๊ก Router ทิ้งไว้ประมาณ 1-2 นาที แล้วเสียบปลั๊กเปิดใหม่ รอจนไฟสถานะติดครบและนิ่ง การทำเช่นนี้จะช่วยล้างหน่วยความจำชั่วคราวและอาจแก้ปัญหาเล็กๆ น้อยๆ ได้
- ย้ายตำแหน่ง Router: ลองย้าย Router ไปยังตำแหน่งที่เหมาะสมตามที่แนะนำไว้ข้างต้น คือสูง โปร่ง และอยู่กลางบ้านมากที่สุดเท่าที่ทำได้
- แยกชื่อ WiFi 2.4 GHz และ 5 GHz: เข้าไปที่หน้าตั้งค่า Router (โดยทั่วไปคือ 192.168.1.1) แล้วเปลี่ยนชื่อ (SSID) ของคลื่น 5 GHz โดยอาจเติม ‘-5G’ ต่อท้าย เพื่อให้แยกออกจากคลื่น 2.4 GHz ได้ชัดเจน จากนั้นนำอุปกรณ์ที่ต้องการความเร็วสูงมาเชื่อมต่อกับ WiFi ชื่อใหม่นี้
- ลดจำนวนอุปกรณ์ที่ไม่จำเป็น: ลองปิด WiFi ของอุปกรณ์ที่ไม่ได้ใช้งาน เพื่อลดความหนาแน่นในเครือข่าย
หากทำตามขั้นตอนเหล่านี้แล้วยังพบว่า เน็ตบ้านทรูช้า อยู่ อาจต้องพิจารณาถึงการตั้งค่าขั้นสูงขึ้น หรืออาจมีปัญหาจากปัจจัยอื่นที่ซับซ้อนกว่า
สัญญาณ WiFi ไม่ครอบคลุม ทำอย่างไรดี?
สำหรับบ้านขนาดใหญ่ บ้านหลายชั้น หรือบ้านที่มีผนังหนามากๆ Router เพียงตัวเดียวอาจไม่สามารถส่งสัญญาณได้ครอบคลุมทั่วถึง แม้จะวางในจุดที่ดีที่สุดแล้วก็ตาม ในกรณีนี้ การเพิ่มอุปกรณ์กระจายสัญญาณเป็นทางออกที่ดี
- Mesh WiFi: เป็นเทคโนโลยีที่แนะนำมากที่สุดในปัจจุบัน ระบบ Mesh WiFi ประกอบด้วยอุปกรณ์หลายตัว (เรียกว่า Node) ที่ทำงานร่วมกันเป็นเครือข่ายเดียว ทำให้สัญญาณครอบคลุมและต่อเนื่องทั่วทั้งบ้าน ผู้ใช้สามารถเดินจากห้องหนึ่งไปอีกห้องหนึ่งโดยที่การเชื่อมต่อไม่สะดุด ซึ่งต่างจาก Repeater หรือ Extender รุ่นเก่าที่มักจะลดทอนความเร็วลงครึ่งหนึ่งและสร้างชื่อ WiFi แยกต่างหาก
- Access Point (AP): เป็นอีกทางเลือกสำหรับผู้ที่มีความรู้ทางเทคนิค โดยการเดินสาย LAN จาก Router หลักไปยังจุดที่สัญญาณอ่อน แล้วติดตั้ง Access Point เพื่อสร้างวง WiFi เพิ่มในบริเวณนั้น
แพ็กเกจของทรูออนไลน์บางแพ็กเกจมีการแถมอุปกรณ์ Mesh WiFi มาให้ด้วย ซึ่งเป็นตัวเลือกที่น่าสนใจสำหรับบ้านที่มีปัญหาเรื่องพื้นที่ครอบคลุมของสัญญาณ ลองพิจารณาวิธีเลือกความเร็วเน็ตบ้านทรูและแพ็กเกจที่เหมาะสมกับการใช้งานและขนาดของบ้านคุณ
เมื่อไหร่ที่ควรติดต่อช่างเทคนิคทรู?
แม้ว่าปัญหาส่วนใหญ่จะแก้ไขได้ด้วยตัวเอง แต่ก็มีบางสถานการณ์ที่จำเป็นต้องให้ผู้เชี่ยวชาญเข้ามาดูแล:
- เมื่อทดสอบความเร็วผ่านสาย LAN แล้วยังได้ค่าต่ำกว่าแพ็กเกจอย่างมีนัยสำคัญ (เช่น แพ็กเกจ 1000 Mbps แต่เทสผ่าน LAN ได้ไม่ถึง 100 Mbps)
- ไฟสถานะบน Router แสดงสัญญาณผิดปกติ เช่น ไฟ ‘LOS’ (Loss of Signal) ติดเป็นสีแดงกะพริบ
- อินเทอร์เน็ตหลุดบ่อยครั้งอย่างไม่มีสาเหตุ แม้จะ Reboot อุปกรณ์แล้วก็ตาม
- ไม่สามารถเข้าหน้าตั้งค่า Router ได้ หรือสงสัยว่าอุปกรณ์ Router อาจมีปัญหา
ในกรณีเหล่านี้ การติดต่อ Call Center หรือแจ้งปัญหาผ่านแอปพลิเคชัน True iService เพื่อให้ช่างเทคนิคเข้ามาตรวจสอบจะเป็นทางออกที่ดีที่สุด
โดยสรุปแล้ว ปัญหาเน็ตบ้านทรูช้าหลังการติดตั้งใหม่ ส่วนใหญ่มักเกิดจากปัจจัยภายในบ้านที่เราสามารถจัดการได้ การทำความเข้าใจธรรมชาติของสัญญาณ WiFi และการจัดวางอุปกรณ์ให้เหมาะสมคือขั้นตอนแรกที่สำคัญที่สุดในการดึงประสิทธิภาพของอินเทอร์เน็ตไฟเบอร์ความเร็วสูงออกมาใช้ได้อย่างเต็มที่
คำถามที่พบบ่อย (FAQ)
ทำไมเทสสปีดผ่าน WiFi ไม่เคยได้เต็มแพ็กเกจ?
เป็นเรื่องปกติครับ เพราะสัญญาณ WiFi จะถูกลดทอนจากระยะทาง, สิ่งกีดขวาง (กำแพง, ประตู), และสัญญาณรบกวนจากภายนอกเสมอ ความเร็วที่ได้เต็มตามแพ็กเกจจะวัดผลได้แม่นยำที่สุดผ่านการเชื่อมต่อด้วยสาย LAN เท่านั้น
Router ที่ทรูให้มาดีพอไหม ต้องซื้อใหม่หรือไม่?
Router ที่ทรูให้มาในปัจจุบัน (ส่วนใหญ่เป็นรุ่นที่รองรับ WiFi 6) มีประสิทธิภาพดีเพียงพอสำหรับการใช้งานทั่วไปในบ้านขนาดมาตรฐานครับ ยังไม่จำเป็นต้องซื้อใหม่ เว้นแต่คุณเป็นผู้ใช้งานขั้นสูงที่ต้องการฟังก์ชันเฉพาะทาง หรือมีบ้านขนาดใหญ่มากที่ต้องการระบบ Mesh WiFi ประสิทธิภาพสูง
การเปลี่ยนช่องสัญญาณ (Channel) WiFi ช่วยได้จริงหรือ?
ช่วยได้จริงครับ โดยเฉพาะในพื้นที่ที่มีสัญญาณ WiFi หนาแน่น เช่น คอนโดมิเนียม การเลือกใช้ช่องสัญญาณที่ไม่ค่อยมีคนอื่นใช้จะช่วยลดการรบกวนได้ โดยสามารถใช้แอปพลิเคชันประเภท ‘WiFi Analyzer’ บนมือถือเพื่อดูว่าช่องสัญญาณไหนว่างที่สุด แล้วเข้าไปตั้งค่า Router ให้ใช้ช่องนั้น
เน็ตช้าเฉพาะตอนกลางคืน เกิดจากอะไร?
อาจเกิดได้จาก 2 สาเหตุหลัก 1) เป็นช่วงเวลาที่มีคนใช้งานอินเทอร์เน็ตพร้อมกันจำนวนมาก (Peak Hour) ในพื้นที่ของคุณ ทำให้เกิดความหนาแน่นในชุมสาย 2) ภายในบ้านเองก็เป็นช่วงที่ทุกคนกลับมาใช้งานอินเทอร์เน็ตพร้อมกัน ทำให้แบนด์วิดท์ถูกแชร์กันมากขึ้น
